Ο Χερουβικός ύμνος

Γνωρίζετε ότι:

Ο χερουβικός ύμνος εισήλθε στη Θεία Ευχαριστία τον 6ο αι. (573-574 μ.Χ.) για να καλύψει το χρόνο προετοιμασίας των ιερέων κατά τη Μεγάλη Είσοδο. Ο αρχαιότερος χερουβικός ύμνος ήταν ο έβδομος στίχος του 23ου ψαλμού: Άρατε πύλας οι άρχοντες υμών και επάρθητε πύλαι αιώνιοι και εισελεύσεται ο βασιλεύς της δόξης.

Η συγκεκριμένη ευχή αποτελεί μία προετοιμασία του Λειτουργού (πρεσβυτέρου ή επισκόπου) για την επιτέλεση του Μυστηρίου. Διότι ὅλοι οἱ ἱερεὶς ἀλλὰ καὶ οἱ πιστοὶ, ἔχουν ἀνάγκη νὰ καθαριστοῦν ἐσωτερικὰ γιὰ νὰ συμμετάσχουν στὴ θ. Λειτουργία καὶ νὰ ἀξιωθοῦν νὰ δεχτοῦν τὸν χριστὸ μέσα τους. Μέσα από το κείμενο της ευχής, ο Λειτουργός αναγνωρίζει και ομολογεί την αναξιότητά του και το θείο μεγαλείο του Μυστηρίου, το οποίο πρόκειται να διακονήσει. Ο Λειτουργός δηλώνει ότι προχωρεί στην ιερουργία επειδή δεν στηρίζεται στη δική του καθαρότητα και αγιότητα, αλλά στο έλεος του Θεού. Επειδή ο Χριστός σαρκώθηκε και προσφέρθηκε ως θυσία στο Σταυρό, ο ιερουργός του Μυστηρίου δηλώνει την αλήθεια ότι ο Ίδιος ο Χριστός είναι ο λειτουργός του Μυστηρίου, εφόσον είναι Εκείνος που γίνεται τα πάντα για τον άνθρωπο. Ἔτσι ὁ ἱερέας δὲν μεταμορφώνεται σὲ λειτουργικὸ καλλιτέχνη ἀλλὰ συντρίβει τὸ θέλημά του καὶ προικίζεται μὲ πνευματικὲς αἰσθήσεις.



Η ευχή του Χερουβικού ύμνου δημιουργήθηκε και εντάχθηκε στη θεία Λειτουργία μετά τη δημιουργία της Ακολουθίας της Προσκομιδῆς ἤ Προθέσεως, δηλαδή μετά από τον 8ο αιώνα. Μέχρι τότε, οι πιστοί προσέφεραν τον άρτο και τον οίνο στο σκευοφυλάκιο, χώρο κοντά στην είσοδο του Ναού, ο δε Διάκονος μετέφερε τις προσφορές αυτές και τις έδιδε στον Επίσκοπο, ώστε να τοποθετηθούν πάνω στην αγία Τράπεζα και να αρχίσει το Μυστήριο. Όταν αργότερα δημιουργήθηκε η  Ακολουθία της Προθέσεως για την υποδοχή των προσφορών και την προετοιμασία τους ενόψει της θείας Λειτουργίας, τότε δημιουργήθηκε η Μεγάλη Είσοδος, η μεταφορά δηλ. των Τιμίων Δώρων από την Πρόθεση στην αγία Τράπεζα και η ευχή του Χερουβικού ύμνου. Γι᾽ αὐτὸ, αὐτὴν τὴν στιγμὴ ποὺ ο ιερέας προσεύχεται συγχρόνως προετοιμάζει καὶ τὴν Ἁγία Τράπεζα γιὰ τὴν ὑποδοχὴ τῶν προσκομισθέντων Δώρων. Μὲ εὐλάβεια ἀνοίγει πάνω στὸ κέντρο τῆς Ἁγίας Τραπέζης τὸ Ἱερὸν Ἀντιμήνσιον (τετράγωνο μεταξωτὸ συνήθως ὕφασμα, μὲ παραστάσεις  ἀπὸ τὰ πάθη τοῦ Χριστοῦ), τὸ ὁποῖο συμβολίζει τὸν τάφο τοῦ Χριστοῦ. Αὐτὸ εἶναι ἐγκαινιασμένο ἀπὸ τὸν τοπικὸ Ἀρχιερέα μὲ εἰδικὴ Ἱεροτελεστία. Πάνω σὲ αὐτὸ καὶ μόνο ἐπάνω σὲ αὐτὸ τελεῖται τὸ μυστήριο τῶν μυστηρίων ἡ Θ. Εὐχαριστία.

Τὴν ἴδια στιγμὴ οἱ Ψάλτες προτρέπουν τοὺς πιστοὺς μὲ τὸν ὕμνο «Οἱ τὰ Χερουβεὶμ….» νὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ κάθε ἔγνοια τῆς καθημερινῆς ζωῆς, γιὰ νὰ ὑποδεχθοῦν τὸν Βασιλέα τῶν ὅλων τὸν Κύριο ποὺ συνοδεύουν ἀοράτως Ἀγγελικὰ Τάγματα.


Γνωρίζατε ότι:

Η πομπή παλαιότερα γινόταν σιωπηλά. Αργότερα αναπτύχθηκε η συνήθεια να λέγουν οι λειτουργοί διάφορα τροπάρια ή ψαλμούς, όπως τον 50ο και τον 23ο, από τον 12ο αιώνα επικράτησε η φράση «Πάντων υμών μνησθείη Κύριος…», με την οποία εισοδεύουν και σήμερα οι λειτουργοί.
Last modified: Thursday, 10 September 2020, 2:56 PM